නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පියා 

19 වන සියවසේ පටන් මෙරට නූතන අධ්‍යාපන ආයතන බිහිවීම ඇරඹුණි. ඒවාහිදී යම් යම් සීමා පැවැති අතර බාලංශය පටන් විශ්වවිද්‍යාලය  ලබා දෙන අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් මෙරට ස්ථාපනය කිරීමේ පුරෝගගාමියා වූයේ  c .  w.w.w.   කන්නංගර මහතාය.   ලංකාවේ ප්‍රථම අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයා වූ නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පියා ලෙස මොහු ගෞරවයට   ලක්වේ. ක්‍රිස්ටෝප විලියම් විජේකෝන් කන්නංගර මහතා උපන්නේ  1884 ඔක්තෝම්බර් 13   වෙනිදාය. ඔහුගේ පියා දොන් ඩැනියෙල් විජේකෝන් කන්නන්ගර වේ.  කන්නංගර මහතා සහෝදර සහෝදරයන් පස්දෙනකුගෙන් යුත් පවුලේ දෙවැනියා  විය.  ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ අම්බලන්ගොඩ  වෙස්බියන් උසස් පාසලෙනි.පියා අහිමිවීමත් සමඟ තම පවුලේ ජීවිකාව  රැගෙන යාමට  මේ දරුවාට  බලවත් අරගලයක් සිදුකිරීමට විය. කෙසේ වෙතත් ශිෂ්‍යත්වයක් දිනා ගනිමින් ගාල්ලේ රිච්මන්ඩ විදුහලට ඇතුළත් වීමට කන්නංගර මහතාට වරම් ලැබුණි. එතෙක් ධනවත් පවුල්වල අයට සීමා වී තිබූ උසස් අධ්‍යාපනය ලැබීමේ අවස්ථාව ක්‍රිස්ටෝප විළියම් දරුවාට හිමිවීම ඔහුගේ ජීවිතයේම ලංකා ඉතිහාසය ද ඓතිහාසික සිදුවීමක් විය. කේම්බ්‍රිජ් සීනියර්  විභාගයට පෙනී සිටි එතුමාට  හොඳම  ශිෂ්‍යයාට ලැබෙන ත්‍යාගය  හිමිවිය. ශිෂ්‍ය අවධියේදී ක්‍රීඩා නාට්‍ය කථික ආදී අංශවලින් දක්වන ලද කුසලතාව ඔහුගේ වැඩිහිටි ජීවිතය විදහා දක්වන්නක් විය. ඔහු සිංහල පාලි හා සංස්කෘත යන භාෂාත් බුදු දහමත් හැදෑරීමෙහි නිරත වී ඇත.  මේ කාර්ය එතුමාගේ ජාති මාමකත්වය හා දේශප්‍රේමය පිළිබිඹු කරන අවස්ථා සේ සැලකේ.  1919 පිහිටුවන ලද ලංකා ජාතික සංගමයට සම්බන්ධ වූ කන්නංගර මහතා  එහි ගාලු ප්‍රදේශයෙන් විධායක කාරක සභාවට තෝරා පත් කර ගන්නා ලදී. මහා මැතිවරණයෙන් ව්‍යවස්ථාදායක මන්ත්‍රණ සභාවේ ගාල්ල ආසනයෙහි මන්ත්‍රී ධූරය ලබා  ගැනීමට හැකිවීම එතුමාගේ දේශපාලන ජීවිතයේ සන්ධිස්ථානයකි. 1931 රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව විසුරුවා හැරීම තෙක් එතුමා ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ සාමාජිකයකු විය. 


                               කන්නන්ගර  මහතාගෙන් මෙරටට ඉටු වූ විශිෂ්ටතම සේවය නිදහස් අධ්‍යාපන ක්‍රමය වේ. එහි මූලික අරමුණ වූයේ රජයේ පරිපාලනයට යටත් පොදු අධ්‍යාපන ක්‍රමයක්  පිහිටුවා ගැනීමය.  එමගින්  අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට සියලු දෙනාට අවස්ථාව ලැබුණි.1944 රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට ඉදිරිපත් කළ අධ්‍යාපන සංශෝධන පනත 1945 ඔක්තෝම්බර් මස 01 දින යථාර්ථයක් බවට පත්විය.  එදින එතුමා කල කතාව එතුමාගේ සමාජ ජීවිතය තුළ කරන ලද ශ්‍රේෂ්ඨතම කතාව ලෙස පිළිගැනේ. එම  කතාවට සවන් දී සිටි ඉන්දීය ජාතික අනී මහතා එතුමා දෑතින් අල්ලාගෙන පැවසුවේ  "ඔබ ඉන්දියාවේ සිටියේ නම් දෙවියකු සේ සලකා වන්දනා කරනු ඇත යනුවෙනි."  විදේශය ජාතිකයකු ප්‍රකාශ කරන ලද ඉහත ප්‍රකාශනයේ නිරූපණය වන්නේ කන්නංගර මහතාගේ චරිත ස්වභාවයයි.  


 "යටත් විජිත පාලකයන් විසින් ඔවුන්ගේ පාසල් මගින් අපගේ ආගමට සංස්කෘතියට හා සිරිත් විරිත් වලට අතිශයින් හානිකර වූද මේ රටට සම්පූර්ණයෙන්ම පරිබාහිර වූද අපගේ දේශීය බුද්ධියට හා දෘෂ්ටියට නොගැලපෙන  වැඩපිළිවෙලක් එම ජනතාව අතර බලහත්කාරයෙන් පටවනු ලැබ ඇත."


 එතුමාගේ  ප්‍රකාශය එවකට පැවති අධ්‍යාපන ක්‍රමය මගින්  දේශීයත්වය කෙරේ කරන ල ලද බලපෑම හා පීඩනය කෙතරම්ද යන්නට සාධක සපයයි.   


මෙතුමා විසින් සිදු කරන ලද අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනා  වන්නේ ,


               ➥  සියලුම දරුවන්ට හොඳ අධ්‍යාපනයක් නොමිලේ ලබා දීම.


               ➥ ග්‍රාමීය පාසල් රාශියක් බිහි කිරීම.


              ➥ අධ්‍යාපනය සියලු ගාස්තු වලින් නිදහස් කිරීම.


              ➥ ඉංග්‍රීසි පාසල් වල මව්බස භාවිතයට අනුබල දීම.


             ➥ අධ්‍යාපන චින්තාවලිය තුළ ආහාර නිෂ්පාදනයට උපරිම අවධානයක් යෙදීම. 


අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කිරීමේ මුල් සාධකය ගුරුවරුන් බව පිළිගත් එතුමා යහපත් කැපවෙන දක්ෂ ගුරු පරපුර බිහි කිරීමෙහිලා  පුරෝගාමී විය. ඉතා කාර්යක්ෂම ලෙස ගුරුවරුන් විශාල ප්‍රමාණයකින් පුහුණු කිරීම නිදහස් අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ සාර්ථකත්වය තහවුරු කිරීමකි. වෘත්තිය විෂයන්ට අමතරව ගුරුවරුන්ට සංගීතය, නාට්‍ය හා නැටුම් කලාව ඉගැන්වීම කෙරෙහි ද අවධානය යොමු කරන ලදී. ඒවා හුදු විනෝදස්වාදය නොව අධ්‍යාපන වටිනාකමක් ඇති විෂය බවට මෙමගින් පිළිගැනීමක් ඇති විය. 1923 දේශපාලනයට පිවිසියේ  සැලකිය යුතු ධනයක් ඇති පුද්ගලයකු ලෙස වුවද දේශපාලනින් සමුගන්නා විට කන්නංගර මහතාට කිසිදු ආදායම් මාර්ගයක් නොතිබුනි මෙය එතුමා අවංක දේශපාලනඥයකු බව කියාපාන සාධකයකි එතුමාගේ ජීවිතයේ අවසන් කාලය ගත කළේ රජයෙන් ලැබුණු ආධාර මුදලකිනි. අවුරුදු 85  දිවි ගෙවූ එතුමා සැප්තැම්බර් 23 දින අවසන් ගමන් ගොස් ඇත. 

 අද උසස් අධ්‍යාපනය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කුමක්ද ?

 සමාජයේ වත්මන් සමාජ සංස්කෘතිය දෙස බැලූ බැල්මට පෙනෙන්නට පවතින්නේ විවිධත්වයකි. එදාට සාපේක්ෂව අද අධ්‍යාපනය තුළ  විශාල පෙරළියක් සිදුවී ඇත. අද වන විට අධ්‍යාපනය දින ගණනාවකට අධික කාලයක් තුළ බ්‍රිතාන්‍ය  විදේශකයන්ට යටත්ව නිදහස ලැබූ පසුව රටක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව තුළ සාමාන්‍ය අධ්‍යාපනයෙන් සේම උසස් අධ්‍යාපනයද නවීකරණයට ලක්වී  ඇත. උසස් අධ්‍යාපනය යනුවෙන් අද වන විට හඳුන්වන සංකල්පය කුමක් ද යන්න සමාජය දෙස බැලූ බැල්මටම දක්නට ලැබේ. සාමාන්‍ය ජීවිතයේදී උසස් අධ්‍යාපනය යනුවෙන් බොහෝ දෙනාගේ පිළිගැනීම හා අවබෝධ මට්ටම් වන්නේ උසස් අධ්‍යාපනය  විශ්ව විද්‍යාලයන් තුළ ලබන අධ්‍යාපනය වශයෙන් පමණකි. ගැමි වහර තුළත් ගැමියන් උසස් අධ්‍යාපනය  ලෙස  භාවිත කරන්නේ    තම දුව පුතා විශ්ව විද්‍යාලවලට ඇතුළත් කර ගැනීමයි.

නියතයෙන්තම  මේ දෙස නෙත් හෙලා බලන විට පාසලෙන් ලබන  ප්‍රාථමික හා ද්විතීක අධ්‍යාපනයෙන් පසුව ඕනෑම දරුවකු  ඉගෙන ගැනීමේ  කටයුතු රාශියක නිරත වේ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනයේ ඉන් එකකි.  සැදුම්ලත් සංවිධානගත වූ ඉහළම අධ්‍යාපන ආයතනය විශ්වවිද්‍යාල වේ. එම උසස් විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ප්‍රථම උපාධි, පශ්චාත් උපාධි, ශාස්ත්‍රපති   උපාධි වශයෙන් විවිධ වේ. අපොස  සාමාන්‍ය පෙළින්  පසු අප රටේ විධිමත් අධ්‍යාපනය දරුවකුට හැදෑරිය හැක්කේ අපොස උසස් පෙළ පාසල්වල පමණකි. එනිසා සුදුසුකම් ලබන්නේ සාමාන්‍ය පෙළින් පසු උසස් පෙළ විෂයන් තුනක් සඳහා ඉහළ සාමාර්ථයක්  ලබාගත් අය පමණි.  තේරී පත් නොවුවන්  විධිමත් අධ්‍යාපනය සඳහා විශ්ව විද්‍යාලයට බඳවා නමුත් විශ්ව විද්‍යාල සඳහා තේරීපත් නොවුවන් සඳහා  දැනට ලංකාවේ සංවිධානය වී ඇති වැඩපිළිවෙලක් නොමැතිවීම  කණගාටුවට කරුණකි. කෙසේ වෙතත් දරුවන්ට සාමාන්‍ය පෙළ ප්‍රතිඵල ලැබුණු වහාම දෙමාපියන්,  ගුරුවරුන් උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා  විශ්ව විද්‍යාල වලට දරුවා ඇතුළත් කර ගැනීමට අපොස උසස් පෙළ සඳහා දරුවා  ඉගෙනගන්නා කාලය තුළදීම උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා දරුවන් උනන්දු කරනු  දක්නට ලැබීම අප රටේ සමාජ වටපිටාවයි. කෙසේ වෙතත්  දරුවන් ඉගෙනුම් ලබන අධ්‍යාපන කාලසීමාව තුළදී දරුවන් තරග වදින තරග විභාග  අතරින්   දරුවන්ගේ විභාගය වන උසස් පෙළ විභාගයට ඉහළ පිළිගැනීමක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය  තුළ දක්නට ලැබෙන්නේ උසස් අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට සුදුසු සුදුසුන් තේරී පත් කරගන්නා කඩඉම උසස් පෙළ විභාගය වන නිසාවෙනි.

 වත්මනේ බොහෝ දෙනෙකු  උසස් අධ්‍යාපනය ලෙස පිළිගනු ලබන්නේ විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනයයි.  කෙසේ  වෙතත් විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය සඳහා තේරී පත් වූ දරුවන් උසස් අධ්‍යාපනය  සඳහා පිළිගත් ප්‍රධාන පෙළේ විශ්ව විද්‍යාල වන කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය, පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාල යන විශ්ව විද්‍යාල සඳහා ඇතුළත් කර ගැනීමට දෙමව්පියන් දැඩි රුචිකත්වයක් දක්වන්නේ උසස් අධ්‍යාපනය සතු වටිනාකම නිසාවෙනි.  මෙවැනි හේතුන් සාධක මත බොහෝ දෙනා අද උසස් අධ්‍යාපනය ලෙස සලකනු ලබන්නේ  විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය පමණකි. නමුත් මෙම උසස් අධ්‍යාපනය පිටුපස පවතිනුයේ ළමයින් මෙතෙක් කල්  අධ්‍යාපනයට අදාළ ලබා ගත් කරුණු හා අධ්‍යාපනයෙන් ලබාගත් පන්නරයයි.